Johannes Schmoelling Recycle or Die

Klik hier voor de Nederlandstalige versie

Schmoelling is such an enigma. His legacy with Tangerine Dream is nothing short of seminal. Albums such as 'Logos' are the very foundations of post Berlin-School EM. For me his melodic finesse is unmatched, possibly with the recent exception of Arcane who also seem to have the uncanny ability to emulate those infectious, soaring leads. Side A of 'Wuivend Reit' seemed to nail his place among the EM Gods, and to many 'White Out' is a "Desert Island disc" - though for me it's here where the frustration started to set in. 'Icewalk' still sends a shiver (no pun intended) down the spine but some other tracks are just too quirky, for want of a better word, for my palette. Compounded by his penchant for theatre music, automata, and latterly the "recycling" of his existing solo works you start to wonder why someone with such obvious natural talent and ability isn't knocking us dead with regular solo works of imperious credentials.

On the face of it 'Recycle or Die' may be the answer - on paper at least it looks tempting. The first "true" new solo album for many years, a smattering of TD favourites rubbing shoulders with tempting new titles. But then you read that it's actually largely composed of theatre/film pieces recorded during the past 10 years.

The opener 'L'Atelier' is short (at 2:20) but it's a grower. Quirky piano, cello style violin voices, subtle melody. some may think it's a bit of a dirge, but overall it carries the day. 'Explosive Game' is typical film fayre. The cut and thrust of visuals would doubtless provide the context to explain the edgy nature and menacing tones, but in isolation it's the type of track I wouldn't revisit.

I've got a feeling the title track will polarise opinion. Some will say it's mediocre hogwash. I actually think it's the best track on the album and another example of Schmoelling's subtle brilliance. Helped in no small part by a subliminal similarity to 'Charly the Kid' from 'Firestarter', this track is a prime example of the way Schmoelling can mix minimal elements into a heady and infectious concoction. Interestingly we then come onto 'Stratosphere'. Interesting 'cause he didn't actually contribute to the original "fear" version. Also interesting because this is another grower. First time I heard it I was disappointed, but then I started to appreciate more how cleverly he'd adapted sections to his own unique style. 'Broken Heart of a Broken Hero' is another filmatic hotch potch. I feel I should say more because at 8:19 it's a significant portion of the album, but really I just can't get excited by atmospheric cut and thrust. I crave melody when I listen to Schmoelling, something which is in ample supply in his reworking of 'Midnight in Tula' which originally appeared on 'White Eagle'. Again this is not bad, but the original was never a favourite and this doesn't change anything. 'Bude.Pest' - more cello synth, more visual fayre, more dirge really. But 'Dominion' is next from 'Logos'. Can't fail there can we? Well, perhaps. If he'd have described this as a "demo version" it may have prepared me more for the stripped down nature. Again familiarity does ease the shock, but I still hear the original screaming it's accompaniment in my mind. It does reach a small percentage of its rightful lushness and grandeur towards the end of the track, but it is so different - and inferior in my opinion.

The next 3 tracks are subtitled 'Italian Scratches', which doesn't inspire confidence. Actually 'Scratch 1' isn't too bad, though it may get Dave's "twee filter" twitching, 'Scratch 2' is thankfully short, and 'Scratch 3' features some excellent guitar work and is possibly one of the highlights of the album, featuring a reprise of the main 'Italian' theme. We end with 'The Electrified J.S.' which is homage to J.S. Bach, based on one of his concerto's. It leaves you in no doubt of the prodigious talent on tap. But again it's just not what I yearn for in a Schmoelling album.

To be honest this album seems to have all the hallmarks of a lash-up designed primarily to keep Schmoelling on the EM map. Sure there are some gems to be found, but really it does his legacy no favours. I'd rather remember his work for what it was. Imperious, up with the best. 'Recycle or Die'? To be honest I'd prefer he does neither. (GG)

Nederlandstalige versie

Schmoelling is zo'n enigma. Zijn erfenis van bij TD biedt natuurlijk alle mogelijkheden. Albums zoals 'Logos' zijn de funderingen van de na-Berlijnse School-EM. Voor mij is de melodische finesse ongeëvenaard, misschien enkel door de recente uitzondering van Arcane, die blijkbaar de kunst heeft om de infecterende, scheurende solo's te emuleren. Door de a-kant van 'Wuivend Riet' kreeg hij een plaatsje tussen de EM-goden en voor velen ook door 'White Out', doch voor mij is dit waar de frustratie begon.

Begeesterd door zijn voorliefde voor theatermuziek en ook door het 'recyclen' van zijn solowerken begin je je af te vragen waarom iemand met zo'n natuurtalent en mogelijkheden ons niet dood slaat met regelmatig nieuw solowerk. Recycle or Die is dus misschien het antwoord – op papier lijkt het in elk geval indrukwekkend. Het eerste 'echte' nieuwe solowerk in jaren – gebaseerd op TD, met uitdagende nieuwe titels. Maar dan lees je verder dat het grotendeels is samengesteld uit theater- en filmcomposities uit de laatste 10 jaar. Het openingsnummer "L'Atelier" is kort (2'20 min.) maar goed, een piano, celloklanken, een subtiele melodie. "Explosive Game" is typische filmmuziek.

Het roept waarschijnlijk de juiste beelden op, ondersteund door die dreigende klanken, maar voor mij was één keer luisteren genoeg. Ik denk dat de titeltrack zal bepalen of je dit goed vindt of niet. Sommigen zullen dit een onbetekenend niemendalletje vinden. Ikzelf vind dit de beste track van het album en weer een voorbeeld van de subtiele en briljante kunsten van Schmoelling. Het doet een beetje denken aan "Charly the Kid" van 'Firestarter' – een prima voorbeeld van de manier hoe hij minimale elementen kan mengen tot een infecterend geheel. Interessant genoeg komen we dan tot "Statosphere". Interessant omdat hij hier niet meedeed aan de originele versie, interssant ook omdat dit nummer moet 'groeien'. De eerste keer dat ik dit beluisterde was ik wat teleurgesteld, later begon ik te appreciëren hoe hij sommige secties in zijn eigen stijl had omgezet.

"Broken Heart of a Broken Hero" is weer filmmuziek. Misschien moest ik hier meer over vertellen omdat het met zijn 8.19 minuten een behoorlijke portie inneemt van het album, ik voel echter niet veel voor die atmosferische dingen. Als ik naar Schmoelling luister, verlang ik naar een goede melodie, zoals op de herbewerking van 'Midnight in Tula', origineel op 'White Eagle'. Dit is niet slecht maar het origineel was ook al niet mijn favoriet en dit verandert er niets aan. "Bude.Pest" – weer cello, weer visuele indrukken, eigenlijk meer klaagzangen. Dan verder met "Dominion" van Logos. Hier kunnen we niet falen denk ik. Of toch? Als hij zou gezegd hebben dat dit een demoversie was, zou hij me niet verrast hebben. Dit kan helemaal niet op tegen het origineel. Het haalt maar een klein percentage van de volheid en de rijkheid tegen het einde van de track, maar dan anders en minderwaardig aan het origineel. De volgende drie nummers hebben als ondertitel: "Italian Scratches", hetwelk al geen vertrouwen uitstraalt. Eigenlijk is "Scratch 1" nog zo slecht niet, doch nogal weekhartig.